Tysiącletni Kraków, dawna stolica Polski i Muzeum poświęcone jego dziejom

    Stuletnie Muzeum... Siedziba główna to „Krzysztofory”, jeden z największych, nowożytnych pałaców położonych w historycznym centrum, przy Rynku Głównym 35. To tutaj w 1979 roku otwarto wystawę stałą „Z dziejów i kultury Krakowa”, prezentująca najcenniejsze zbiory, ukazująca dawną wspaniałość miasta i ważne momenty z jego historii. Obecnie nadchodzi czas wielkiego remontu „Krzysztoforów”. Znikną obrazy ze ścian Sali Fontany, prawdziwego salonu z dawnych wieków, w oknach którego przeglądają się wieże kościoła Mariackiego... Przez kilka lat wystawowe wnętrza nie będą dostępne – wybaczcie nam Państwo - ale potem zaprosimy Was na nową, jeszcze piękniejszą wystawę. Już nad nią pracujemy. W związku z remontem trzeba będzie odłożyć również wizytę w „Domu Pod Krzyżem”, przy ul. Szpitalnej 21, gdzie prezentowane były „Dzieje teatru krakowskiego”. Tym bardziej gorąco zapraszamy na wystawy do naszych oddziałów: do Domu Hipolitów, do Celestatu, do Starej Synagogi, do „Apteki pod Orłem”, na ul. Pomorską i do Nowej Huty raz na Wieżę Ratuszową, mury obronne i do Barbakanu.
    Sięgające początkami roku 1899 Muzeum Historyczne gromadzi dzieła sztuki, zabytki kultury materialnej, dokumenty i świadectwa ikonograficzne związane z dziejami miasta. Wystawy ukazują jedynie fragment muzealnych zasobów, stanowiących prawdziwą skarbnicę historyczną i artystyczną, ważną zarówno dla ludzi nauki jak i dla wszystkich pozostających pod urokiem przeszłości.
    Chronologicznie patrząc, najstarsze, średniowieczne muzealia to efekty wykopalisk prowadzonych w ostatnich latach pod płytą Rynku Głównego. Co ważne, w przyszłości Muzeum Historyczne zagości na stałe w podziemiach Rynku, za kilka lat zaprosimy tam Państwa na niezwykłą wystawę poświęconą jego historii. Na pewno znajdzie się na wystawie miejsce dla wspaniałej kolekcji militariów z dawnych wieków: średniowiecznych mieczy, toporów, kopii, najstarszych przykładów broni palnej, nowożytnych zbroi, uzbrojenia straży miejskiej.
    Szczególne miejsce w zbiorach Muzeum zajmują pamiątki związane z dawnym ustrojem miasta i z jego władzami. Najcenniejsze z nich to berełko i pierścień burmistrzów Krakowa z wieku XVI oraz srebrna lada i krucyfiks Rady Miasta z wieku XVIII. Warto pamiętać, że Muzeum opiekuje się stojącą na Rynku Głównym Wieżą Ratuszową, pozostałością średniowiecznego Ratusza.
    Kraków był niegdyś potęgą handlową i centrum rzemiosła. Tematy te znajdują właściwe odbicie w muzealnych zbiorach, na szczególną uwagę zasługują dawne zabytki cechowe: insygnia, obesłania, lady, wota, wyposażenie gospody cechowej oraz piękne wyroby rzemiosła artystycznego, wśród nich złocona tablica św. Eligiusza.
   Posiadamy bogaty zbiór obrazów, grafik i rysunków i map ukazujących Kraków. Ozdobą zbiorów jest pierwszy, na poły jeszcze fantastyczny widok miasta pochodzący z Kroniki Świata, wydanej w1493 roku przez Hartmanna Schedla oraz piękne panoramy Krakowa z XVII wieku. Ważne momenty z dziejów miasta z przełomu XVIII/XIX wieku, m. inn. epizody Powstania Kościuszkowskiego zawdzięczamy malarstwu Michała Stachowicza, zaś bezcenne rysunki Józefa Brodowskiego pozwalają nam odtworzyć kształt dawnych murów obronnych Krakowa, rozebranych na początku XIX wieku.
    Galicyjski Kraków końca XIX wieku, przeżywający materialną i duchową prosperity pojawia się na obrazach Jacka Malczewskiego, Stanisława Tondosa, Erazma Fabijańskiego, Juliusza i Wojciecha Kossaków.
    Nie brakuje w zbiorach malarskich wizerunków dawnych mieszkańców miasta, zarówno tych, odgrywajacych ważne role w świecie polityki i gospodarki, w życiu religijnym, w przestrzeni nauki i sztuki jak i tych zwykłych krakowskich mieszczan, czasem anonimowych: mężów, żon i dzieci... bez których historia niewiele znaczy.
    Ważne miejsce w zbiorach ikonograficznych przypada starej fotografii. Muzeum Historyczne chlubi się bezcennym zbiorem negatywów szklanych z pracowni Ignacego Kriegera, fotografa, który uchwycił okiem swej kamery obraz Krakowa 2 poł. XIX w.
    Chociaż nie można obecnie zwiedzać oddziału muzealnego poświęconego dziejom krakowskiego teatru, warto pamiętać, że kolekcja teatralna jest jedną z najbogatszych. Odzwierciedla ona znakomitą historię sceny krakowskiej od końca XVIII wieku po dzień dzisiejszy, gromadząc portrety wielkich aktorów, reżyserów i scenografów, zdjęcia ze spektakli, projekty scenograficzne oraz kostiumy.
    W posiadaniu Muzeum znajduje się wiele pamiątek patriotycznych, związanych z powstaniami narodowymi, walką o niepodległość, aktywnością obywatelską. Patriotyczny podtekst towarzyszył w czasach niewoli narodowej działalności krakowskiego Towarzystwa Strzeleckiego, zwanego też Bractwem Kurkowym. Historię tego mieszczańskiego stowarzyszenia, skupiającego do dziś przedstawicieli handlu i rzemiosła przedstawia ciekawa wystawa w „Celestacie”. Najcenniejszym eksponatem wystawy jest Srebrny Kur, dar królewski z 1565 roku, wybitne dzieło sztuki złotniczej.
     Szczególne miejsce w zbiorach Muzeum przypada zabytkom kultury żydowskiej. Są one prezentowane na wystawie urządzonej w Starej Synagodze. Poznajemy tutaj życie religijne, życie codzienne, obyczaje, kulturę i sztukę krakowskich Żydów, obecnych w  krajobrazie miasta od wieków średnich. Już wkrótce będziemy mogli zaprosić Państwa do podgórskiej „Fabryki Schindlera”, nowego oddziału muzealnego, który ukaże tragedię ludności żydowskiej w okresie okupacji hitlerowskiej. Już dziś warto zwiedzić niewielki oddział w dawnej „Aptece pod Orłem” , poświęcony likwidacji krakowskiego getta.
Okrucieństwo i dramaty, których doświadczali w tym czasie mieszkańcy Krakowa możemy odczuć zwiedzając piwnice katowni Gestapo w „Domu Śląskim”.
     Wielka obfitość zabytków kultury materialnej pozwoliła na zorganizowanie w „Domu Hipolitów” ekspozycji poświęconej historii wnętrz mieszczańskich. To wystawa magiczna, pozwalająca przenieść się w jednej chwili do czasów naszych pra-pra dziadków.
    Krakowski folklor kojarzy się nieodmiennie z niezwykłą, architektoniczną szopką bożonarodzeniową. To żywa tradycja, co roku Muzeum organizuje konkurs szopek, najpiękniejsze powiększają muzealne zbiory. Wiodąca prym w dziedzinie wypożyczeń kolekcja szopek - to jeden ze znaków rozpoznawczych Muzeum.
     Historia to nie tylko zdarzenia sprzed wieków, historią staje się już dzień wczorajszy. Dlatego w zbiorach Muzeum znajdziecie Państwo także świadectwa współczesne. Jedną z najmłodszych, szybko powiększających się kolekcji jest kolekcja sztuki nowoczesnej, dająca obraz krakowskiego życia artystycznego 2 poł. XX i początku XXI wieku. W 2005 roku zorganizowano oddział Historii Nowej Huty . Celem jego jest ratowanie historycznych świadectw i uchwycenie odchodzącego w przeszłość obrazu tego socjalistycznego miasta, zbudowanego po II wojnie światowej przy metalurgicznym kombinacie, w konfrontacji z kulturowym i socjologicznym otoczeniem.