Natalia Biłous
Wprowadzanie prawa magdeburskiego w miastach województwa kijowskiego od końca XV do połowy XVII wieku

Proces wprowadzania norm prawa magdeburskiego w województwie kijowskim był opóźniony w stosunku do innych regionów Europy Środkowo-Wschodniej, w których od XIII do XV wieku miał miejsce burzliwy proces urbanizacyjny, związany z kolonizacją opartą na prawie niemieckim. Nie objął on w zasadzie Kijowszczyzny, pustoszonej w tym czasie przez liczne najazdy tatarskie.
   Recepcja prawa magdeburskiego na Kijowszczyźnie była procesem długotrwałym. Rozpoczęła się od nadania przez wielkiego księcia litewskiego Aleksandra w 1498 roku tego prawa Kijowowi i trwała do połowy XVII wieku. Unia Lubelska w 1569 roku stała się ważnym bodźcem do aktywizacji procesów urbanizacyjnych w regionie.
   Około połowy XVII wieku województwo kijowskie liczyło 290 miast i miasteczek. Prawie jedna trzecia tych miast była lokowana na prawie magdeburskim. Dla 60 z nich zachowały się przywileje nadające im taki status. Przeważająca większość przywilejów prawa magdeburskiego została nadana miastom województwa kijowskiego po Unii Lubelskiej, czyli w ciągu ostatnich 30 lat XVI oraz w pierwszej połowie XVII wieku. Łącznie w połowie XVII stulecia w regionie było 14 miast, które należały do domeny królewskiej.
   W omawianym okresie w kilkudziesięciu miastach województwa kijowskiego będących własnością prywatną, wprowadzono nowe uregulowania prawne. Dotyczyło to zarówno już istniejących miast, jak i nowo zakładanych. Większość lokacji odbyła się dzięki przedstawicielom rodów książęcych.
   Upowszechnienie prawa magdeburskiego wpłynęło pozytywnie na życie mieszkańców i w znacznej mierze przyspieszyło rozwój gospodarki regionu. Wszystkie miasta województwa kijowskiego pełniły istotną funkcję w systemie obronnym państwa polskiego.
   Pod koniec XVI wieku fala lokacyjna objęła również lewobrzeżną część Kijowszczyzny, gdzie nadawanie i potwierdzanie przywilejów prawa magdeburskiego trwało aż do końca XVII wieku, bez względu na fakt, iż tereny te nie należały już do Rzeczypospolitej.