CENTRUM OBSŁUGI ZWIEDZAJĄCYCH I informacja i sprzedaż biletów | od 10.00 do 19.00 I tel.: 12 426 50 60 | e-mail: info@mhk.pl
Stanisław Cechosz, Łukasz Holcer
O początkach pałacu "Pod Krzysztofory" w świetle najnowszych badań architektonicznych

Pałac "Pod Krzysztofory", będący od 1965 roku siedzibą Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, kryje w swoim wnętrzu pozostałości murowanej zabudowy mieszkalnej z ostatnich dziesięcioleci XIII wieku, kiedy to w głębi narożnej działki lokacyjnej wzniesiono budynek wieżowy. Niewiele później obszerna budowla, usytuowana przy pierzei Rynku, pojawiła się na działce sąsiedniej, południowej. Z końcem wieku XIII powstał następny budynek przy Rynku, w południowej części obecnego pałacu. Wiek XIV przyniósł dalsze zmiany. Wzniesiono następne, murowane obiekty od strony Rynku i ul. Szczepańskiej.
Prace budowlane na narożnej, korzystnie usytuowanej działce lokacyjnej należącej do zamożnego rodu Spicymirów, prowadzono z wielkim rozmachem. Już w 2 połowie XIV stulecia nastąpiło scalenie dotychczasowej zabudowy z wolno stojącą dotąd "wieżą". Pomimo wielu późniejszych przekształceń, szczególnie na wyższych kondygnacjach, obecny obrys rzutu pałacu "Pod Krzysztofory" w jego wschodniej części w zasadzie nie odbiega od sytuacji zrealizowanej pod koniec XIV wieku.
Na uwagę zasługują obszerne i dobrze zachowane przedproża, funkcjonujące przynajmniej do końca XVI wieku. W komorach piwnicznych przetrwały średniowieczne portale oraz inne elementy świadczące o wysokiej randze obiektu, jak choćby relikty systemów grzewczych lub pozostałości polichromii na jednym ze sklepień. Uzyskanie pełnego obrazu rozwoju zabudowy na kuryjnej działce lokacyjnej, do czasów wykształcenia się obecnej budowli, wymaga systematycznego prowadzenia dalszych prac badawczych rozszerzonych o część zachodnią i wyższe kondygnacje pałacu.