CENTRUM OBSŁUGI ZWIEDZAJĄCYCH I informacja i sprzedaż biletów | od 10.00 do 19.00 I tel.: 12 426 50 60 | e-mail: info@mhk.pl
Ewa Kubica-Kabacińska
Tereny Nowej Huty (obecnych dzielnic XIV-XVIII Krakowa) w VI-XIV wieku n.e.
Wyniki badań archeologicznych prowadzonych od końca lat 40. XX wieku do chwili obecnej, na terenie objętym dziś przez dzielnice XIV-XVIII Krakowa oraz przekazy źródeł pisanych mówiących o leżących na tym obszarze osadach, umożliwiły poznanie przeszłości Nowej Huty w VI-XIV w. n.e.
Okres wczesnego średniowiecza obejmuje czasy od VI (ewentualnie przełomu V i VI wieku) po połowę wieku XIII. Okres ten, na omawianym terenie można podzielić dodatkowo na mniejsze horyzonty: wczesnosłowiański (od V/VI do VII wieku), plemienny (VII/VIII-X wiek) i wczesnopaństwowy (od X/XI do 1.poł XIII wieku). Druga połowa XIII wieku i wiek XIV to, na ziemiach polskich, czasy średniowiecza.
Osady datowane na okres wczesnosłowiański odkryto na terenie Mogiły, Pleszowa, Branic, Wyciąża i Cła. Słowiańskie domostwa pochodzące z fazy plemiennej odkryto również w Mogile, Pleszowie i Wyciążu, a z fazy wczesnopaństwowej - w Mogile, Pleszowie i Wyciążu i Ruszczy. Nazwy miejscowości, które weszły w granice administracyjne dzielnic XIV-XVIII Krakowa znane są z dokumentów pochodzących z XIII i XIV wieku. Na omawianym obszarze zlokalizowane są również zabytki związane z kultem i wierzeniami: tzw. kopiec Wandy, cmentarzysko w Zesławicach, opactwo cystersów w Mogile, kościół w Ruszczy oraz cmentarze związane z tymi świątyniami. O istnieniu kolejnych kościołów (w Krzesławicach i Pleszowie) informują przekazy średniowiecznych dokumentów. Z wykopalisk prowadzonych na tym terenie pochodzi wiele przedmiotów codziennego użytku, narzędzi, ozdób i broni datowanych na VI-XIV wieku.