CENTRUM OBSŁUGI ZWIEDZAJĄCYCH I informacja i sprzedaż biletów | od 10.00 do 19.00 I tel.: 12 426 50 60 | e-mail: info@mhk.pl
Jacek Salwiński, Leszek J. Sibila
Nowa Huta przeszłość i wizja. Studium muzeum rozproszonego



    Nowa Huta przeszłość i wizja. Studium muzeum rozproszonego pod redakcją Jacka Salwińskiego i Leszka J. Sibili jest rodzajem dokumentu programowego oddziału Muzeum Historycznego Miasta Krakowa „Dzieje Nowej Huty”. Oddział ten realizuje ideę muzeum rozproszonego i kompleksowo zajmuje się obiektami poprzemysłowymi kombinatu metalurgicznego, architekturą i urbanistyką Nowej Huty, zasobem zabytkowym z okresu sprzed budowy kombinatu i miasta oraz wartościami przyrodniczymi tego terenu.
    Studium stanowi także podsumowanie stanu wiedzy na temat najmłodszej części Krakowa. Oprócz historyków z Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, do pracy nad tym wydawnictwem zostali zaproszeni urbaniści, badacze dziejów architektury, historycy i znawcy zagadnień techniki oraz przemysłu, wreszcie przyrodnicy, posiadający wiedzę z dziedziny funkcjonowania tamtejszego ekosystemu.
   Wstęp i rozdział pierwszy autorstwa Jacka Salwińskiego Muzeum rozproszone Nowej Huty. Idea opowiada o powstaniu najnowszego oddziału Muzeum Historycznego Miasta Krakowa oraz historii tego typu muzeów w Europie i Polsce.
   Tekst Przyrodnicze walory Nowej Huty (Eugeniusz Dubiel, Stefan Gawroński, Kazimierz Walasz) ma na celu ukazanie, iż na terenie tak skrajnie przekształconym przez człowieka wciąż można znaleźć obszary względnie naturalne. Opracowanie to prezentuje cenne pod względem przyrodniczym obiekty znajdujące się w Nowej Hucie i sąsiednich dzielnicach ze wskazaniem na możliwości ich ochrony oraz wykorzystania dla dydaktyki i rekreacji.
   Rozdział zatytułowany Wartości kulturowe obszaru dzisiejszych dzielnic nowohuckich. Najcenniejsze zespoły i obiekty zabytkowe do 1949 roku (Leszek Danilczyk, Maria Kasprzyk) prezentuje zabytki architektury tych terenów. Przedstawione zostały na szerszym tle kulturowym, wydobywającym ich znaczenie artystyczne i historyczne, a także podkreślającym ich związek z dziejami regionu. Omawiany zasób podzielono ze względu na funkcję, a w części także na charakter samej architektury, na następujące działy: zabytki archeologiczne, architektura sakralna, cmentarze, architektura rezydencjonalna, forty.
   Artykuł Wartości kulturowe Nowej Huty. Urbanistyka i architektura (Waldemar Komorowski) zawiera informacje o budowie Nowej Huty w latach 1949–1955 i o późniejszych jej przekształceniach. Składa się z dokładnego kalendarium prac architektonicznych przeprowadzonych na tym terenie oraz opisu urbanistyki i oceny wnętrz użyteczności publicznej w pierwszej połowie lat 50. XX wieku.
   Dziedzictwo przemysłowe kombinatu metalurgicznego w Nowej Hucie. Wstępne rozpoznanie na przykładzie walcowni zgniatacz (Jerzy Duda, Henryk Kazimierski, Stanisław Pochwała) opowiada o nie zawsze należycie docenionym, choć integralnym składniku dziedzictwa kulturowego, jakim jest dziedzictwo przemysłowe. Celem badań naukowych jest w tym przypadku udokumentowanie najcenniejszych historycznych obiektów techniki i przemysłu. Artykuł ten opiera się na wstępnej inwentaryzacji dwóch obiektów na terenie dawnej Huty im. Lenina, tj. walcowni zgniatacz i walcowni slabing, przeprowadzonej w 2004 roku.
   Ostatni rozdział zatytułowany Nowa Huta, przeszłość i wizja – z doświadczeń warsztatu projektowego (Stanisław Juchnowicz) prezentuje wybrane materiały dotyczące projektowania i realizacji miasta w latach 1950¬1960, oraz projekty wykonane po roku 1996, będące wizja przekształcenia i rozwoju rozległych obszarów tzw. strefy ochronnej kombinatu metalurgicznego, jak również projekty Parku Starorzecza Wisły wraz z koncepcją zagospodarowania przestrzennego Łąk Nowohuckich.
   Książka zaopatrzona jest w bogatą bibliografię oraz liczne ilustracje unaoczniające opisywane fakty z dziejów Nowej Huty oraz poświęconego jej oddziału Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.