Jubileusz 750-lecia lokacji Krakowa na prawie magdeburskim i wystawa jubileuszowa „Kraków – europejskie miasto prawa magdeburskiego 1257-1791”
Przypadający 5 czerwca 2007 roku jubileusz 750. rocznicy ustanowienia krakowskiej gminy miejskiej, czyli nadania Krakowowi aktu lokacji na prawie magdeburskim, zmobilizował Muzeum Historyczne Miasta Krakowa do przygotowania własnego, bogatego programu obchodów tego bardzo istotnego wydarzenia w dziejach miasta.
Autorski program, opracowany przez zespół pracowników merytorycznych MHK pod kierunkiem Dyrektora Michała Niezabitowskiego, obejmował kilkadziesiąt różnorodnych propozycji, tj.: wystawy, widowiska plenerowe, publikacje, wizualizacje komputerowe dawnej zabudowy miejskiej i odtwarzające ją makiety, koncerty muzyczne, pamiątki w formie gadżetów, filmy itd., które realizowano w latach 2005 – 2007.
Kulminacja obchodów rocznicowych przypadła na 5 czerwca 2007 roku, kiedy to, po uroczystej sesji rady miasta Krakowa, która odbyła się w obecności zaproszonych licznych gości honorowych z kraju i zagranicy w Teatrze im. Juliusza Słowackiego, jej uczestnicy w pochodzie przeszli ul. Floriańską do Rynku Głównego, by tu w Pałacu Krzysztofory, głównej siedzibie Muzeum Historycznego, uczestniczyć w otwarciu jubileuszowej wystawy „Kraków – europejskie miasto prawa magdeburskiego 1257-1791”, przygotowanej przez MHK we współpracy z Archiwum Państwowym w Krakowie i Towarzystwem Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.
Rangę wydarzenia podniósł fakt objęcia go patronatem honorowym przez Wojewodę Małopolskiego Macieja Klimę, Przewodniczącego Rady Miasta Krakowa Pawła Klimowicza i Marszałka Województwa Małopolskiego Marka Nawarę. Powołany został także Komitet Honorowy Wystawy pod przewodnictwem Prezydenta Miasta Krakowa prof. Jacka Majchrowskiego, do którego zaproszenie zechcieli przyjąć:
Jego Eminencja Ksiądz Kardynał Stanisław Dziwisz Metropolita Krakowski,
Dr Lutz Trümper Nadburmistrz Stolicy Krajowej Magdeburg,
Prof. dr hab. Matthias Puhle Dyrektor Kulturhistorisches Museum Magdeburg,
Dr Rafał Dutkiewicz Prezydent Miasta Wrocławia,
Jego Magnificencja Prof. dr hab. Karol Musioł Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego,
Prof. dr hab. Franciszek Ziejka Przewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa,
Prof. dr hab. Andrzej Chwalba Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział Kraków,
Prof. dr hab. Krzysztof Zamorski Przewodniczący Rady Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
Prace nad ogromną ekspozycją, zajmującą trzy pałacowe kondygnacje, trwały kilka lat. Od początku towarzyszyła im idea, by z okazji jubileuszu uświadomić krakowianom i wszystkim odwiedzającym to miasto, czym w praktyce dla Krakowa stało się przyjęcie norm prawa magdeburskiego, jak trwałe i owocne efekty przyniosła ta światła decyzja księcia Bolesława Wstydliwego (1226-1279).
Muzealna prezentacja rozpoczynała się w świeżo odrestaurowanych piwnicach pałacu Krzysztofory nawiązaniem do o rok wcześniejszej wystawy: „Kraków w chrześcijańskiej Europie X-XIII w.”, tj. makietą krakowskiego zespołu osadniczego według stanu sprzed lokacji, w sąsiedztwie której zwiedzający mógł obejrzeć film „Civitas nostra Cracoviensis”.
W kolejnych piwnicznych pomieszczeniach, zgromadzone zostały liczne eksponaty, w dużym stopniu będące efektem pracy archeologów, ilustrujące różne dziedziny życia codziennego dawnych mieszkańców Krakowa. Szczególnym walorem tej części ekspozycji były same pomieszczenia, w której ją umieszczono, tj. – po raz pierwszy udostępnione zwiedzającym dawne przedproża, de facto pod rynkowym chodnikiem wychodzące przed pałacową fasadę i będące równolatkami samej lokacji. Prezentowane na muzealnym dziedzińcu wielkoformatowe wydruki w pełni zrekonstruowanych przez badaczy i grafików komputerowych nieistniejących już dawnych murów obronnych stanowiły swoisty pasaż pomiędzy ekspozycją na parterze i na I piętrze Muzeum.
Ekspozycja Kraków – europejskie miasto prawa magdeburskiego 1257 – 1791 czynna była w pałacu Krzysztofory od 5 czerwca do 19 listopada 2007 roku. Bardzo liczne, różnojęzyczne wpisy w jej księdze pamiątkowej, pochlebne recenzje prasowe, także zagraniczne oraz uhonorowanie jej twórców i organizatorów przyznaniem nagrody III stopnia w prestiżowym konkursie na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2007 stanowić może powód do dumy i zasłużonej satysfakcji. Nie mniej cenne jest jednak przede wszystkim doświadczenie, uzyskane w trakcie realizacji tak ogromnego i odpowiedzialnego projektu oraz stworzenie wokół Muzeum Historycznego Miasta Krakowa życzliwego mu środowiska specjalistów wysokiej klasy, reprezentujących różne dyscypliny nauki i gotowych do podejmowania kolejnych, równie odpowiedzialnych i ambitnych wyzwań.
Grażyna Lichończak – Nurek
