Wystawa - Budujemy KOŚCIÓŁ. Współczesna architektura sakralna w Nowej Hucie.
Serdecznie zapraszamy do oddziału Dzieje Nowej Huty na nową wystawę - Budujemy KOŚCIÓŁ. Współczesna architektura sakralna w Nowej Hucie. Otwarcie 17 marca o godzinie 12.00 W niewielkiej sali wystawowej nowohuckiego muzeum zebraliśmy eksponaty związane z dziesięcioma kościołami, które powstały w ostatnich sześćdziesięciu latach w Nowej Hucie – a więc na terenach położonych na wschód od Krakowa i przyłączonych do niego ostatecznie w 1951 roku – tworzyły wtedy jedną z sześciu dzielnic miasta – Nową Hutę. Dzisiaj – od czasu reformy administracyjnej w 1991 roku – to pięć dzielnic Krakowa: XIV Czyżyny, XV Mistrzejowice, XVI Bieńczyce, XVII Wzgórza Krzesławickie i XVIII Nowa Huta. Wystawa przedstawia unikatowe plany architektoniczne i fotografie dokumentujące dzieje powstawania kościołów i przybliżające ich architekturę w następującej sekwencji: fotografie: plac na którym zbudowano kościół – uroczyste wkopanie pierwszej łopaty – ulewanie fundamentów – uroczystości podczas budowy świątyni (wmurowanie kamienia węgielnego, poświęcenie poszczególnych obiektów czy wizytacje kardynałów i biskupów oraz gości spoza Krakowa) – rosnące mury – budowę dachu i elewacji – interesujące elementy architektoniczne – uroczyste poświęcenie kościołów; plany architektoniczne: rzut sytuacyjny – rzut z góry – przekroje: podłużny i poprzeczny – widok na fasadę z czterech stron, niezrealizowane projekty fasad i szczegółów architektonicznych (o ile udało się dotrzeć do takowych rysunków). Ekspozycja wzbogacona będzie o dwujęzyczną (pol.-ang.) prezentację multimedialną – 30 współczesnych panoram sferycznych wnętrz i otoczenia każdego z prezentowanych kościołów oraz kilkadziesiąt archiwalnych fotografii i planów. Do wystawy dołączamy obszerny katalog – zebraliśmy w nim dotychczas niepublikowane fotografie, plany architektoniczne oraz teksty poświęcone dziejom nowohuckiego Kościoła i architekturze najnowszych świątyń oraz ich twórcom – architektom i księżom-proboszczom. Nader skromne rozmiary sali ekspozycyjnej, a przede wszystkim subiektywna selekcja dokonana na samym początku spowodowały, że prezentujemy architekturę tylko dziesięciu kościołów parafialnych, powstałych po 1967 roku (początek budowy pierwszej nowej świątyni w Nowej Hucie – Arki Pana). Nie pokazujemy obiektów sakralnych na nekropoliach komunalnych, parafialnych, wyznaniowych i wojennych z terenu Nowej Huty oraz kapliczek i kaplic: św. Józefa w Kościelnikach i Matki Bożej Częstochowskiej w Wolicy, należących do parafii w Górce Kościelnickiej. Oczywiście na wystawie nie znalazły się także kościoły powstałe przed 1949 rokiem, oraz te, które pierwotnie nie znajdowały się w Nowej Hucie (np. siedemnastowieczny drewniany kościół św. Jana Chrzciciela, przeniesiony do Krzesławic z Jawornika w 1985 roku). Oprócz szczegółów architektonicznych pokazujemy dziesięć eksponatów pochodzących z poszczególnych kościołów – m.in.: rzeźbę Matki Bożej Pancernej z Arki Pana, powstałej w Australii w 1973 roku, a odlanej z odłamków pocisków wyjętych z ciał polskich żołnierzy walczących podczas II wojny światowej pod Tobrukiem i Monte Cassino, fragment drogi krzyżowej autorstwa Stanisława Rodzińskiego z kościoła Bożego Miłosierdzia na Wzgórzach Krzesławickich - Jezus upadający pod krzyżem. Zwiedzający będą mogli również zobaczyć niezwykle plastyczny model kościoła na os. Szklane Domy powstały przed początkiem budowy świątyni w 1984 roku. W tym roku obchodzimy pięćdziesiątą rocznicę Obrony Krzyża w Nowej Hucie, na pamiątkę tego wydarzenia kilka lat temu powstał pomnik Krzyża nowohuckiego na os. Teatralnym, autorstwa Stefana Dousy. U nas na wystawie będzie można obejrzeć wyjątkową miniaturę wspomnianego pomnika, bo należącą do Wspólnoty Obrońców Krzyża, zrzeszającej nowohucian, którzy w środę 27 kwietnia 1960 roku stanęli w obronie swoich przekonań. Co wyróżnia zaprezentowane kościoły na tle osiągnięć współczesnej sztuki i architektury w Krakowie i w Polsce? Z pewnością w dwóch najstarszych zaprezentowanych świątyniach ekspresyjne rzeźby ukrzyżowanego Chrystusa autorstwa Bronisława Chromego (w Arce Pana) i Gustawa Zemły (w Mistrzejowicach). To ukrzyżowanie bez krzyża – obie rzeźby wkomponowują się niezwykle proporcjonalnie w nowoczesną architekturę wnętrz, pierwsza wykorzystuje emporę balustrady i wspierający ją filar, dla drugiej krzyżem jest podwójny słup, podtrzymujący jednocześnie konstrukcję stropu całego kościoła. Unikatowym rozwiązaniem wśród nowohuckich świątyń jest konstrukcja dachu kościoła Matki Boskiej Częstochowskiej na os. Szklane Domy. Jadąc aleją Solidarności (dawną aleją Włodzimierza Lenina), z pewnością zauważymy bryłę kościoła przypominającą kryształ. Tylko jeden z dziesięciu przedstawianych kościołów jest zbudowany na planie krzyża łacińskiego – kościół św. Józefa na os. Kalinowym, twórcy pozostałych wybrali nietypowe kształty, zaczerpnięte z przyrody – Arka Pana oparta jest na planie ziarna pszenicy, a mistrzejowicka świątynia św. Maksymiliana Marii Kolbego na planie pięciokąta. Jest wśród nowohuckich świątyń i taka, która w rzucie z góry przypomina rybę – to kościół Matki Bożej Pocieszenia przy ul. Bulwarowej. Sąsiadującą z nim parafię Najświętszego Serca Pana Jezusa reprezentuje kameralna świątynia zbudowana na planie kwadratu, której twórcy rozwiązania architektoniczne czerpali z powstałego w latach 90. XX w. budynku Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie. Podobne - regularne założenia mają trzy wcześniej zbudowane kościoły: w Kantorowicach, na os. Dywizjonu 303 (nad wejściem do świątyni znajduje się neogotycki fronton) i na os. Bohaterów Września. Wystawa nie jest próbą oceny, nie dokonuje żadnej selekcji wśród dziesięciu architektonicznych obiektów. Zgromadziliśmy w jednym miejscu wszelkie informacje i materiały ikonograficzne, do jakich udało się dotrzeć w ramach szerokiej kwerendy Ekspozycja przedstawia architekturę nowohuckich kościołów, sztukę sakralną i dzieje powstawania nowohuckich świątyń – od pustego placu po poświęcenie budynku. Prezentujemy efekty ogromnej pracy proboszczów-budowniczych, architektów oraz parafian, którzy zbudowali Kościół w Nowej Hucie. UWAGA! W dniach 17-20 III 2010 w oddziale "Dzieje Nowej Huty" oraz w sklepie muzealnym w Pałacu Krzysztofory katalog wystawy "Budujemy KOŚCIÓŁ. Współczesna architektura sakralna w Nowej Hucie" sprzedawany będzie z rabatem 50%. Kurator wystawy: Paweł Jagło Aranżacja plastyczna: Łukasz Sarnat Muzeum Historyczne Miasta Krakowa Oddział Dzieje Nowej Huty, os. Słoneczne 16, Kraków 17 marca – 5 września 2010 Godziny otwarcia: Sezon zimowy (do końca kwietnia): pon. nieczynne wt., czw.-sob. i druga niedziela miesiąca 9.00 -16.00 śr. 10.00-17.00 Sezon letni (od 1 maja): pon. nieczynne wt. – pt. 9.30–17.00 soboty i druga niedziela miesiąca 10.30–18.00 Ceny biletów: bilet normalny 5 zł bilet ulgowy 4 zł bilet zbiorowy, szkolny 3 zł bilet rodzinny 10 zł bilet na fotografowanie 10 zł oprowadzanie 50 zł od grupy + bilet wstępu |
